"Ik ben een soort huurling"
Tekst: Nathalie Huigsloot
Na jaren van trouwe dienst als projectmanager en e-Marketing manager bij bedrijven als Kluwer en KPMG, richtte Jeroen van Deutekom (1970) in 2004 zijn eigen bedrijf 'VanDeuteCompany' op. Zijn motto: 'een gezonde organisatie is een vrolijke organisatie.' Een interview met deze ondernemer.
Wat doet VanDeuteCompany precies?
Tot op heden eigenlijk hetzelfde als wat ik altijd in mijn arbeidsverleden heb gedaan: ergens binnenkomen waar het rammelt, analyseren wat er aan de hand is en de boel opnieuw opzetten. Dat heeft voornamelijk met strategie en de commerciële kracht van een organisatie te maken, vertaald in systemen, processen en de menselijke factor. Daar net zo lang tegenaan duwen totdat de gewenste verandering is doorgevoerd. En als alles staat, vertrekt VanDeuteCompany.
Hoe zou jouw vorige 'opdrachtgever' KPMG jou omschrijven?
Als een betrokken gek. En inhoudelijk sterk. Ook al ben ik een generalist, ik kan wel goed sparren met een specialist. Een IT jongen lult mij niet zomaar onder tafel. Als die zegt: 'het kost vier dagen', dan zorg ik wel dat ik dusdanig op de hoogte ben dat ik het weet als het in een dag kan. En daar spreek ik hem dan op aan. Want uiteindelijk krijg je toch meer betrokkenheid van die persoon als hij opeens een sparringpartner tegenover zich vindt in plaats van een algemene projectmanager die alleen mooie praatjes heeft.
"Er is altijd wel behoefte aan een betrokken gek die de rotzooi opruimt. Die gek ben ik."
Als ik merk, ook al is het in een driedubbele bijzin dat iemand niet achter het doel staat, spreek ik diegene daar direct en net zo lang op aan totdat hij/zij ook overtuigd is van het idee. Je moet mensen veel meer bewust maken van hun eigen verantwoordelijkheid. Daardoor rennen ze harder, zetten ze dingen beter neer en is het eindresultaat veel beter. Ik werd bij KMPG binnen gehaald als IT marketeer. Het eerste rapport dat ik schreef was een samenvatting van de interne situatie bij KPMG rondom het gebruik van ICT middelen voor marketing, communicatie en sales. Wat zijn de vijf grootste knelpunten daarbinnen, en wat er voor nodig was om de gewenste situatie te bereiken. Dat heeft uiteindelijk geleid tot een goed lopende afdeling van 12 personen met een jaarlijks budget van twee miljoen en prima werkende systemen die nu na vijf jaar nog steeds goed en naar wens functioneren. Zonder mezelf nu enorm op de borst te kloppen, maar ik geloof dat ik analytisch zeer snel en zeer sterk ben. Ik kan ook niet werken zonder zelf een duidelijke visie te hebben over waar het heen moet. Als je dat scherp voor ogen hebt, is het veel makkelijker om mensen te overtuigen mee te gaan, dan als je daarover geen idee hebt. Dan neemt de waan van de dag het over.
Je moet een eigenschap noemen van de ideale werknemer, welke kies je?
Betrokkenheid.
Gemotiveerdheid dus...
Nee, dat hoeft niet eens. Motivatie kan per dag verschillen, maar betrokkenheid is iets structureels. Als iemand betrokken is maar niet gemotiveerd, kun je er nog iets aan doen. Die kan je nog wel gemotiveerd krijgen door hem meer vrijheid te geven of juist meer achter zijn broek aan te zitten. Maar als een medewerker niet betrokken is, dan kun je doen wat je wilt maar dan heb je geen invloed. Die mensen moeten gewoon weg.
Wat is een steek die het management vaak laat vallen?
Beslissingen nemen zonder kennis van zaken, zonder feedback te vragen van eigen mensen, van experts, en daarmee ook de betrokkenheid van die mensen niet waarborgen. Eigenlijk heeft dat te maken met angst. Angst voor concurrentie van gelijken en ondergeschikten. Als je zeker bent van je eigen positie ben je veel eerder geneigd om feedback te vragen, en maak je minder fouten. Dus bottom line is het probleem dat je niet open staat voor je eigen mensen.
Wat is het grootste obstakel bij veranderingsprocessen?
De menselijke factor. De mensen die kiezen voor bepaalde veranderingen, kiezen niet altijd op basis van de juiste gronden voor die veranderingen. Ze toetsen dat ook niet voldoende. En er wordt vaak te weinig aandacht besteed aan de mensen die moeten veranderen. Dat heeft dan puur met communicatie te maken. Er worden allerlei politieke spelletjes gespeeld die meestal onnodig zijn, waardoor er onheldere communicatie ontstaat en je de veranderingen niet goed doorgevoerd krijgt. De mensen die moeten veranderen weten vaak niet wat het doel is. 'Waarom gaan we veranderen?' is niet duidelijk en ook de consequenties die dat voor bepaalde mensen heeft niet. Veranderen betekent altijd: inleveren. Je krijgt er wel wat voor terug, maar je levert er eerst wat voor in. Mensen moeten daar vertrouwen in hebben, maar dat is vaak niet het geval.
"De mensen die moeten veranderen weten vaak niet wat het doel is."
Als een secretaresse over moet gaan op een nieuw systeem en dat is slechter dan dat ze eerst had, maar het kost in plaats van drie miljoen een ton, dan is dat jammer voor die secretaresse maar goed voor het bedrijf. Zo'n secretaresse kan dat heus wel begrijpen als je het haar uitlegt, maar dan moet je niet volhouden: 'het is een nieuw systeem en het is een goed systeem.' Dat lijken details, maar het zijn schoolvoorbeelden waardoor het mis gaat.
Wat is je ideale opdracht?
Een blinde opdracht vind ik interessant. Dat ik mij maandagochtend om negen uur bij een bedrijf moet melden, waar men eigenlijk niet zo goed weet wat er aan de hand is, maar er is een probleem, dus zoek maar uit. Maar ook een vastgelopen project dat al drie jaar loopt, waar iedereen de moed van op heeft gegeven, maar waar teveel in is geïnvesteerd waardoor het niet stopgezet kan worden, vind ik een ideale opdracht.
Waarom heeft vandeutecompany kans van slagen?
Succes van projecten staat en valt met menselijke zaken. Er is altijd wel behoefte aan een een of andere betrokken gek die de rotzooi opruimt. Die gek ben ik. Die de kar trekt. En die kun je inhuren. Een soort huurling maar dan op een ander vlak. En die wil ik ook graag zijn. Ik vind dat leuk. Ik krijg daar een kick van. Ik heb mijn arbeidscontracten ook nooit gezien als arbeidscontracten. Elke baan die ik tot op heden heb gehad, zag ik als een project. Ik kwam binnen, deed mijn ding en ging weer weg. Maar dat werkt toch beter als zelfstandige omdat je dan een onafhankelijke ingehuurde positie hebt. Dan is het voor iedereen duidelijk dat jij geen persoonlijk belang bij een bepaalde verandering hebt. Je kunt in discussies zeggen: 'het maakt mij niet uit of je linksom of rechtsom gaat, maar kíjk in ieder geval even naar deze optie.'
"Organisaties smijten zo veel geld weg. Dat kunnen ze echt veel beter aan mij besteden."
Of ze begeleiden de gebruikers nauwelijks waardoor het systeem niet optimaal wordt gebruikt. Ik ben ervan overtuigd dat je met een klein budget en een beperkte doorlooptijd een grote positieve bijdrage kan leveren aan een organisatie, in tegenstelling tot sommige ICT projecten met grote budgetten, lange doorlooptijden en weinig toegevoegde waarde voor het bedrijf. Dat is echt een doorn in mijn oog. Dat er zoveel projecten worden gedraaid die gewoon niet goed zijn. Organisaties smijten zo veel geld weg. Dat kunnen ze echt veel beter aan mij besteden.
Nathalie Huigsloot is schrijfster, journaliste en columniste. Ze schrijft o.a. voor De Volkskrant, BLVD, ELLE, In, Red en Linda. Meer over haar op haar website.
